Wypadek przy pracy, a odszkodowanie z ZUS
Za wypadek przy pracy można dostać odszkodowanie z ZUS. Jest jednak warunek. Trzeba być zgłoszonym do ubezpieczeń społecznych. Od początku roku opolski ZUS wypłacił ponad 2,2 mln zł w ramach jednorazowych odszkodowań wypadkowych.
Wypadkowe obowiązkowe
Wypadek przy pracy to zdarzenie, którego nie da się przewidzieć. Dlatego warto zadbać o legalność zatrudnienia i zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych. W przeciwnym razie można pozostać bez środków do życia.
Osoby ubezpieczone mogą liczyć na szereg świadczeń wypłacanych przez ZUS, pod warunkiem, że od ich wynagrodzenia jest odprowadzana składka na ubezpieczenie wypadkowe.
– O jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej może ubiegać się osoba, która doznała stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Oczywiście pod warunkiem, że od ich wynagrodzenia odprowadzana jest składka na ubezpieczenie wypadkowe. W pierwszym półroczu 2020 roku opolski ZUS wypłacił takie odszkodowanie prawie 350 osobom na łączną kwotę ponad 2,2 milionów złotych. Przeciętna wysokość odszkodowania wyniosła w tym okresie około 7,4 tysiąca złotych – Sebastian Szczurek, regionalny rzecznik prasowy ZUS województwa opolskiego.
W całym kraju, od stycznia do końca lipca tego roku ZUS wypłacił 23,6 tys. jednorazowych odszkodowań wypadkowych o łącznej wartości 142,4 mln zł. Przeciętna wysokość przyznanego i wypłaconego świadczenia to około 6,1 tys. zł.
Składka na ubezpieczenie wypadkowe jest obowiązkowa dla osób zatrudnionych na umowę o pracę, umowę zlecenie, agencyjną, czy uaktywniającą. Powinny ją też opłacać osoby prowadzące własną działalność gospodarczą. Nie jest ona z kolei wymagana zawierając umowę o dzieło, a to powoduje że w sytuacji uszczerbku na zdrowiu po wypadku przy pracy, nie ma podstaw by oczekiwać od ZUS zadośćuczynienia finansowego.
W regionie od kilku lat spada liczba wnioskujących o wypłatę jednorazowych odszkodowań wypadkowych. W 2017 r. opolski ZUS wypłacił takie świadczenie 856 osobom, na kwotę 5,1 mln zł, w 2018 r. – 846 osobom na kwotę 6,1 mln zł, a w 2019 r. odszkodowanie dostało 713 wnioskujących o wartości 4,1 mln zł.
Gdzie, jak i komu?
Czym jest wypadek przy pracy? To nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło w związku z wykonywaną pracą i spowodowało uraz. Wysokość jednorazowego odszkodowania to 20 proc. przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Obecnie 1 proc. uszczerbku na zdrowiu wynosi 984 zł. Stopień tego uszczerbku oraz jego związek z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową ocenia lekarz orzecznik ZUS lub komisja lekarska ZUS, po zakończeniu leczenia lub rehabilitacji.
Jeśli dojdzie do wypadku, to bardzo istotne jest, by postępowanie powypadkowe przebiegło w sposób przepisowy, a dokumentacja powypadkowa była sporządzona rzetelnie. Niezbędny jest wniosek o jednorazowe odszkodowanie, zaświadczenie o stanie zdrowia oraz protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku lub karta wypadku sporządzone przez płatnika składek. Wszystkie dokumenty powinny trafić do ZUS po zakończonym okresie leczenia i rehabilitacji.
Sebastian Szczurek, regionalny rzecznik prasowy ZUS
Dokumenty potrzebne do wypłacenia jednorazowego odszkodowania powinien w imieniu pracownika złożyć płatnik składek czyli pracodawca. Osoby prowadzące działalność gospodarczą mogą to zrobić osobiście, pisemnie lub ustnie do protokołu w dowolnej placówce ZUS albo wysyłając dokumenty drogą pocztową. Takim osobom kartę wypadku sporządzi ZUS. Wniosek o odszkodowanie rozpatruje jednostka ZUS właściwa ze względu na miejsce zamieszkania osoby, która uległa wypadkowi.
– Przyznanie odszkodowania następuję w drodze decyzji a ZUS ma na to 14 dni od uprawomocnienia się orzeczenia lekarza orzecznika ZUS bądź wyjaśnienia ostatniej okoliczności w sprawie niezbędnej do wydania decyzji. Naturalnie od decyzji przysługuje odwołanie, a jest na to miesiąc od dnia jej doręczenia. Jeśli prawo do jednorazowego odszkodowania zostało ustalone to pieniądze wypłacimy do 30 dni od wydania decyzji – Sebastian Szczurek, rzecznik prasowy w opolskim ZUS.
Kiedy ZUS może odmówić wypłaty pieniędzy z ubezpieczenia wypadkowego?
ZUS może wydać decyzję odmawiającą przyznania odszkodowania, jeżeli wnioskodawca umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa naruszył przepisy o ochronie życia i zdrowia. Ponadto gdy udowodniono, że to była jedyna przyczyna wypadku. Również w sytuacji, gdy pracownik przyczynił się w znacznym stopniu do spowodowania wypadku, ponieważ był nietrzeźwy, pod wpływem środków odurzających lub substancji psychotropowych. Nie dotyczy to członków rodziny ubezpieczonego, którzy w takich przypadkach zachowują prawo do świadczeń. Świadczenia nie przysługują ubezpieczonemu ani członkom jego rodziny, jeśli prowadził firmę lub z taką osobą współpracował, bądź jest duchownym, który sam za siebie opłaca składki i występuje zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne na kwotę wyższą niż 6,60 zł – w dniu wypadku lub w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczeń w tytułu choroby zawodowej. Świadczenia nie przysługują do czasu, aż spłacona zostanie całość zadłużenia – należy to zrobić w ciągu 6 miesięcy od dnia wypadku (lub od dnia wniosku w przypadku choroby zawodowej).
Sebastian Szczurek
regionalny rzecznik prasowy ZUS
województwa opolskiego
