OKO w OKO – Portal z wieży wrocławskiej
Dziś możemy tylko się domyślać jak wspaniale wyglądały nyskie kamienice do 1807 roku, kiedy miasto doznało najcięższego bombardowania w historii. Według relacji tylko trzy domy w mieście były nienaruszone. Ostrzał spowodował także duże straty w kościele św. Jakuba. Kolejne duże zmiany przyniósł przełom XIX i XX wieku, kiedy masowo modernizowano dawne kamienice. Zapewne tylko dzięki temu wciąż możemy oglądać ten piękny renesansowy portal.
Portal wmurowany w przyziemiu wieży pochodzi z 1603 roku i pierwotnie zdobił kamienicę „Pod Patrycjuszem”, która dawniej stała w nyskim Rynku u wylotu ulicy Wyzwolenia. Jest to manierystyczne dzieło sztuki kamieniarskiej, które zostało przeniesione na wieżę w latach 30. XX wieku, po przebiciu nowego wejścia do budowli. Dawniej w tym przejściu znajdowała się cela głodowa, natomiast ruch był prowadzony przez bramę właściwą, która stała w ciągu ulicy Wrocławskiej.
Portal jest zamknięty półkoliście i otoczony bogatą dekoracją rzeźbiarską. W jego obramieniu znajduje się płaskorzeźbiona dekoracja roślinna z ogzymsowanymi podstawami łuku oraz klucz z głową św. Jana Chrzciciela – który jest patronem diecezji wrocławskiej. Ponad łukiem umieszczono dwa płaskorzeźbione anioły. Portal jest ujęty pilastrami na wysokich cokołach, pokrytymi reliefowymi ornamentami groteskowymi i kapitelami kompozytowymi z główkami aniołków. Ponad pilastrami znajduje się fryz z inskrypcją oraz profilowany gzyms. W zwieńczeniu umieszczono trzy owalne kartusze herbowe w obramieniach okuciowych – dwa boczne ujęte bogatą dekoracją roślinną z maszkaronami, a środkowy z herbem biskupa Jana Sitscha. Po bokach na postumentach znajdują się obeliski o płaskorzeźbionej dekoracji.
Zachowana figura znajdująca się pierwotnie na elewacji
Do dziś w nyskim lapidarium możemy oglądać fragmenty dawnych portali, które zdobiły nyskie kamienice. Sądząc po analogiach i zachowanych fragmentach z dużą dozą prawdopodobieństwa możemy złożyć, że portal był pierwotnie polichromowany.
Dziś w Muzeum Powiatowym w Nysie możemy zobaczyć także zachowaną figurę patrycjusza oraz kratę, która dawniej znajdowała się w portalu.
