INFORMACJA O PRACACH SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ NR 39

INFORMACJA O PRACACH SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ NR 39

1. Wyższe emerytury i renty dla działaczy opozycji antykomunistycznej.

Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych oraz niektórych innych ustaw ma na celu choć częściowe zadośćuczynienie krzywdom doznanym ze strony reżimu komunistycznego przez osoby, które swoim poświęceniem przyczyniły się do obalenia ustroju totalitarnego oraz odrodzenia demokratycznego i niepodległego państwa polskiego. Nowe świadczenie wyrównawcze będzie im częściowo rekompensowało ekonomiczne skutki doznanych w okresie PRL represji. W efekcie ulegną zmniejszeniu różnice w uprawnieniach osób zaangażowanych w działalność niepodległościową w latach 1939–1956 i 1957–1989.

Osoby zaangażowane w walkę o niepodległość i suwerenność Polski w latach 1956–1989 były poddawane przez reżim komunistyczny licznym represjom i szykanom. Do najczęstszych należało uwięzienie, internowanie, usunięcie z uczelni, karne wcielenie do wojska, pozbawienie możliwości wykonywania zawodu, uniemożliwienie podjęcia zatrudnienia w wybranych miejscach, zwolnienie z pracy, pozbawienie możliwości awansowania, zapisy cenzury, degradowanie na gorsze stanowiska służbowe, pozbawienie nagród oraz premii itp. W zasadzie każda z tych szykan rzutowała negatywnie przez wiele lat na otrzymywane przez działaczy opozycji wynagrodzenie, a niektóre z nich skutkowały nawet jego czasowym pozbawieniem. Represje te negatywnie oddziaływały na status materialny osób im poddanych nie tylko w okresie ich stosowania, ale i później – nawet do dnia dzisiejszego. Konsekwencją bowiem otrzymywania przez lata niższego wynagrodzenia jest pobieranie obecnie przez dawnych działaczy opozycji antykomunistycznej niższych emerytur i rent.

Prawo do świadczenia wyrównawczego będzie miała każda osoba o potwierdzonym przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (UdSKiOR) statusie działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, której emerytura, renta inwalidzka albo renta z tytułu niezdolności do pracy jest niższa niż 2400 zł. Wysokość świadczenia wyrównawczego będzie równa różnicy pomiędzy 2400 zł, a kwotą emerytury lub renty pobieranej przez osobę uprawnioną. Takie rozwiązanie sprawi, że pomoc państwa trafi wyłącznie do działaczy o niskich świadczeniach –nie otrzymają jej zaś ci działacze, którzy co prawda byli szykanowani w PRL (w tym również ekonomicznie), ale w nowej rzeczywistości radzili sobie na tyle dobrze, że ich świadczenia emerytalno-rentowe nie są niższe niż 2400 zł. Kwota ta będzie corocznie podwyższana na zasadach analogicznych jak rewaloryzowane są renty i emerytury.

W ustawie przez „kwotę emerytury lub renty” rozumie się wysokość pobieranej emerytury lub renty brutto lub sumę tych świadczeń, ewentualnie wraz z kwotą wypłacaną przez zagraniczne instytucje właściwe do spraw emerytalno-rentowych. Z tej sumarycznej kwoty wyłącza się dodatek pielęgnacyjny oraz inne dodatki i świadczenia wypłacane wraz z tymi świadczeniami na podstawie odrębnych przepisów, przed dokonaniem odliczeń, potrąceń i zmniejszeń.

Postępowanie w sprawie przyznania świadczenia wyrównawczego wszczynane jest na wniosek osoby uprawnionej. Wniosek taki osoba uprawniona powinna złożyć do organu rentowego wypłacającego jej emeryturę lub rentę (Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA, Biuro Emerytalne Służby Więziennej, wojskowe biura emerytalne). I ten organ będzie wydawał decyzję w sprawie świadczenia wyrównawczego oraz będzie to świadczenie wypłacał. W razie zbiegu prawa do świadczeń emerytalno-rentowych, wypłacanych przez różne organy właściwe, decyzję w sprawie świadczenia wyrównawczego będzie wydawał i świadczenie to wypłacał Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Wniosek zawierać będzie podstawowe dane osobowe oraz teleadresowe osoby wnioskodawcy, a także nazwę banku (ew. SKOK-u) i numer rachunku, na który ma zostać wypłacone świadczenie. Do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające nadanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W przypadku osób uprawnionych do emerytury i renty zagranicznej lub innego świadczenia zagranicznego o podobnym charakterze, dodatkowo także dokument potwierdzający prawo do świadczeń i ich wysokość, wystawiony przez zagraniczną instytucję właściwą do spraw emerytalno-rentowych.

Od decyzji o odmowie przyznania prawa do świadczenia wyrównawczego wnioskodawcy przysługiwać będzie prawo odwołania do właściwego sądu w terminie i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu Postępowania Cywilnego. Świadczenie wypłacane będzie wraz z emeryturą lub rentą. Ewentualne potrącenia i egzekucje będą dokonywane od łącznej kwoty emerytury lub renty i świadczenia wyrównawczego. Na wniosek osoby uprawnionej do świadczenia zamieszkałej za granicą, świadczenie wyrównawcze wypłacane będzie z emeryturą lub rentą w państwie zamieszkania, na rachunek bankowy tej osoby za granicą.

Świadczenie wyrównawcze będzie finansowane ze środków budżetu państwa. Szacuje się, że z grona ok. 14 tys. działaczy opozycji antykomunistycznej i osób represjonowanych z powodów politycznych, pobierających obecnie emerytury i renty, z dobrodziejstw ustawy skorzysta ok. 9 tys. osób. Prognozowany obecny koszt wykonania ustawy to ok. 62 mln zł rocznie.

Dodatkowo w ustawie znalazły się przepisy przyznające działaczom opozycji antykomunistycznej i osobom represjonowanym z powodów politycznych:

• ulgę taryfową w wysokości 50% przy przejazdach środkami komunikacji miejskiej;

• ulgę w wysokości 51% na przejazdy na podstawie biletów jednorazowych w komunikacji krajowej środkami publicznego transportu zbiorowego:

• kolejowego w 1. i 2. klasie pociągów osobowych i pospiesznych,

• autobusowego w komunikacji zwykłej i przyspieszonej,

• kolejowego w 2. klasie pociągów innych niż osobowe i pospieszne; osoba korzystająca z przejazdu w klasie 1. obowiązana będzie do uiszczenia dopłaty w wysokości stanowiącej różnicę między należnością za pełnopłatny przejazd w klasie 1. a należnością za pełnopłatny przejazd w klasie 2.

Zakres ww. ulg będzie więc identyczny jak w przypadku ulg posiadanych obecnie przez kombatantów.

Ustawa umożliwia także Szefowi UdSKiOR:

• zlecanie organizacjom pozarządowym, na podstawie przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, wykonywania zadań opiekuńczych na rzecz działaczy opozycji antykomunistycznej i osób represjonowanych z powodów politycznych. Do niedawna takie zadania mogły być zlecane tylko na rzecz kombatantów. A sprawdziły się doskonale np. przy dowozie im ciepłych posiłków w dobie pandemii;

• zgłaszanie do ubezpieczenia zdrowotnego i opłacanie składek za tych działaczy opozycji antykomunistycznej i osób represjonowanych z powodów politycznych, którzy nie podlegają ubezpieczeniu społecznemu w Rzeczypospolitej Polskiej lub nie pobierają emerytury lub renty. Co ważne obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego (opłacania składek przez Szefa UdSKiOR) powstaje z dniem złożenia Szefowi UdSKiOR oświadczenia o niepodleganiu przepisom o systemie ubezpieczeń społecznych i braku innego tytułu do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. Konieczna jest tu więc inicjatywa osoby uprawnionej, tj. złożenie odpowiedniego oświadczenia Szefowi UdSKiOR.

Ustawa wyłącza spod egzekucji jednorazową i okresową pomoc pieniężną przyznawaną przez Szefa UdSKiOR kombatantom, ofiarom represji politycznych, wdowom/wdowcom pozostałym po nich, działaczom opozycji antykomunistycznej, osobom deportowanym do pracy przymusowej lub osadzonym w obozach pracy, represjonowanym politycznie żołnierzom zastępczej służby wojskowej oraz cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych. Pomoc ta jest przyznawana osobom w trudnej sytuacji materialnej, zdrowotnej oraz w związku z zaistnieniem zdarzeń losowych. Ma zatem charakter podobny do świadczeń opieki społecznej, które są już obecnie wyłączone spod egzekucji i w związku z tym spod takiej egzekucji należy wyłączyć również pomoc pieniężną przyznawaną przez Szefa UdSKiOR.

Senat przyjął ustawę bez poprawek. Weszła ona w życie 15 października br.

2. Pomoc dla rolników w czasie pandemii.

Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (wyjątkowo długi tytuł) uruchamia dodatkowy instrument wsparcia finansowego rolników prowadzących działalność rolniczą w celach zarobkowych, których gospodarstwa zostały poszkodowane w wyniku kryzysu związanego z COVID-19.

W tym celu ustawa wprowadza do systemu prawnego podstawę prawną do wdrożenia w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 (PROW 2014–2020) działania „Wyjątkowe tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych kryzysem związanym z COVID-19”. Na ten cel przeznaczone jest ok. 2% środków z budżetu PROW 2014–2020, dotychczas nie wykorzystanych.

Pomoc w ramach tego działania, na wniosek rolnika, jest przyznawana w drodze decyzji administracyjnej przez kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR). Przepisy ustawy upraszczają i skracają procedurę rozpatrywania wniosków. Tak, aby mogły one zostać zrealizowane do końca 2020 roku. Np.:

• odwołanie od decyzji administracyjnej w sprawie o przyznanie pomocy rozpatrywane jest nie w ciągu 2 miesięcy, a 14 dni;

• decyzję doręcza się jedynie na żądanie strony, złożone w ciągu 7, a nie 14 dni;

• termin na wniesienie odwołania od decyzji też jest określony tylko na 7, a nie 14 dni;

• zabezpieczeniem należytego wykonania zobowiązań określonych w umowie o przyznaniu pomocy jest weksel niezupełny (in blanco), dodatkowo – nie tylko w okresie trwania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii;

• wniosek o przyznanie pomocy jest jednocześnie wnioskiem o płatność;

• wniosek o przyznanie pomocy (wniosek o płatność) składa się na formularzu opracowanym przez agencję płatniczą i przez nią udostępnionym;

• producenci rolni lub potencjalni beneficjenci niewpisani do ewidencji producentów rolnych mogą złożyć wniosek o wpis do tej ewidencji łącznie z wnioskiem o przyznanie pomocy w ramach dodawanego działania.

Pomoc będzie mieć formę jednorazowej płatności ryczałtowej, a jej wysokość będzie uzależniona od rodzaju i skali prowadzonej produkcji rolnej. Maksymalna kwota wsparcia dla rolnika nie może przekroczyć 7 tys. euro. Udzielane ono będzie hodowcom bydła (także mlecznego), świń, owiec, kóz, drobiu rzeźnego i nieśniego oraz rolnikom uprawiającym rośliny ozdobne w ogrzewanych szklarniach lub tunelach foliowych.

Senat przyjął ustawę bez poprawek. Weszła ona w życie 25 sierpnia br. Ostateczny termin naboru wniosków, przedłużony o tydzień przez ARiMR, upłynął 7 października br. Z informacji przekazanych przez ARiMR wynika, że do 5 października wpłynęło ponad 182 tys. wniosków.

3. Zwolnienia z podatku od spadków i darowizn.

Projekt ustawy autorstwa posłów z Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska – Platforma Obywatelska, Nowoczesna, Inicjatywa Polska, Zieloni ma na celu zwolnienie od podatku nabycia w drodze dziedziczenia lub darowizny własności rzeczy lub praw majątkowych przez dodatkową kategorię osób.

W tym celu ustawa zrównuje ze zstępnymi osoby, które przebywają lub przebywały w rodzinie zastępczej, w rodzinnym domu dziecka, w placówce opiekuńczo-wychowawczej lub w regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej, w przypadku gdy darczyńcą jest osoba tworząca rodzinę zastępczą, prowadząca rodzinny dom dziecka, pracująca z dziećmi w placówce opiekuńczo–wychowawczej lub w regionalnej placówce opiekuńczo–terapeutycznej. Podobnie ustawa zrównuje ze wstępnymi osoby tworzące rodzinę zastępczą, prowadzące rodzinny dom dziecka, pracujące z dziećmi w placówce opiekuńczo–wychowawczej lub w regionalnej placówce opiekuńczo–terapeutycznej, w przypadku gdy spadkobiercą jest osoba, która znajduje się lub znajdowała się pod jej opieką. A wstępnych (rodziców, dziadków, pradziadków) i zstępnych (dzieci, wnuki, prawnuki), tak jak i małżonka, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów zalicza się do I grupy podatkowej, najbardziej uprzywilejowanej – zwolnionej z podatku od spadków i darowizn (pod pewnymi warunkami określonymi w ustawie).

Senat przyjął ustawę bez poprawek. Wejdzie ona w życie 27 października br.

Jerzy Czerwiński – Senator RP

Artykuł sponsorowany

Artykuł sponsorowany